Ustawa antycovidowa i Etap Odpowiedzialności – o co w tym chodzi? (analityczny punkt widzenia)

etap odpowiedzialności

Na początku był chaos

Działania antycovidowe przybierają różne formy – czasami bardziej a czasami mniej udane. Tym razem Rząd RP ogłosił 100-dniowy plan naprawy sytuacji. Być może zastanawia Cię, dlaczego w ogóle o tym wspominam na blogu. Otóż jak przeczytasz na stronie https://www.gov.pl/web/koronawirus/100-dni-solidarnosci-w-walce-z-covid-19 :

konsultacje społeczne covid

Skoro Rząd pyta, to odpowiadam. Przeanalizowałem projekt ustawy i wysłałem do Premiera listę moich uwag.

Nie jestem naiwny i nie wierzę, że to cokolwiek zmieni. Wierzę jednak, że warto zabrać merytoryczny głos.

Twój głos rozsądku też może coś zmienić. Nie wahaj się podważać narzucone zasady. Zwłaszcza, jeżeli rozum podpowiada Ci, że coś tu jest nie tak.

W dalszej części opowiem Ci o co chodzi w „100 dnach solidarności” i co czeka nas w pierwszym etapie – Etapie Odpowiedzialności.

Trzy główne zastrzeżenia do Etapu Odpowiedzialności (i innych pewnie też)

Projekt ustawy, do której będę nawiązywał możesz pobrać z wspomnianej wcześniej strony lub z poniższego adresu.

Przeglądając dokument znalazłem trzy główne obszary, które dla mnie są nieakceptowalne.

Po pierwsze – skąd biorą się te liczby?

dane covid

Na stronie z opisem całej akcji znajdują się poważnie brzmiące fragmenty o specjalistach i konsultacjach:

konsultacje covid

Brzmi naprawdę profesjonalnie, czyż nie? Zajrzyjmy więc do projektu ustawy Etap Odpowiedzialności.

Przykładowo, jeżeli chcesz zaprosić kilku znajomych na spotkanie to zapomnij. Ustawa precyzyjnie wylicza, że w mieszkaniu może być tylko 5 osób. I nie ma znaczenia, czy masz 20-metrową kawalerkę czy 200 metrową willę. 5 i koniec. Zakaz zgromadzeń nie dotyczy bowiem:

Jak wyżej wymienieni eksperci to wyliczyli? Jestem niezmiernie ciekaw.
Podobnie na przykład z zawodami sportowymi. Nie ma znaczenia czy to jest sport kontaktowy, indywidualny czy jeszcze inny. Porównaj na przykład mecz rugby z gimnastyką artystyczną. Pierwsze – full kontakt, drugie – zupełnie bezpieczne. I co na to ustawa?

ustawa covid fragment

Czyli jest jedna wartość pasująca do wszystkich dyscyplin – 150 i już. A do tego nieskończona liczba osób zajmujących się obsługą wydarzenia. Wszyscy na jednej hali. A Ty w wielkim domu możesz zorganizować urodziny dla 5 gości…

Takich liczb zupełnie nie wiadomo skąd jest cała masa. Na szczęście stoją za nimi uznani eksperci, więc liczę na rzetelną i merytoryczną odpowiedź na moje pytania

Więcej absurdów znajdziesz w treści listu do Premiera (na końcu artykułu)

Po drugie – ogólniki i brak precyzji

Przyznaję, nie jestem specjalistą od prawa. Mam więc nadzieję, że te wszystkie nieprecyzyjne wyrażenia z ustawy mają jasną definicję w różnych kodeksach.
A jeżeli tak nie jest, to podam Ci prosty sposób na covidowy biznes.
W projekcie Etapu Odpowiedzialności jest np. taki fragment:

ustawa fragment

Obiekt handlowy ma więc zapewnić rękawiczki lub środki do dezynfekcji rąk. Co to znaczy?
Czy mogę przyjść do sklepu i poprosić o zapewnienie mi 2 litrów płynu do dezynfekcji i 100 sztuk rękawiczek? Według tego zapisu chyba tak. Zaglądasz więc z takim pytaniem do wszystkich sklepów w galerii, potem na targ sprzedać wszystkie „zapewnione” zasoby i już jesteś nieźle zarobiony. No chyba, że na targu ktoś zażąda zapewnienia ich od Ciebie…

Kolejny fragment, na który moja analityczna dusza nie może patrzeć:

ustawa covidowa fragment

„Informuje się” – co to znaczy? Czy wystarczy odręczny zapis na małej kartce papieru umieszczonej gdzieś na słupie przed wejściem? A może ktoś ma stać i fizycznie informować każdego z wchodzących?
No i co z dziećmi, niemowlętami – czy one też podnoszą limit? A może tylko o 0,5 punktu?

„podejmuje środki” – czyli co? Czy można kogoś powstrzymywać siłą? Pobić, ograniczyć wolność osobistą, aby tylko nie przekroczyć limitu?
Kto ma podejmować te środki? Kto jest odpowiedzialny za przestrzeganie limitu i odpowiada jakby coś było nie tak? Właściciel budynku?

I po co w ogóle informować, jak i tak podejmuje się środki?
A co będzie, jak się nie podejmie środków – jaka jest kara?

Treść ustawy Etap Odpowiedzialności można w niektórych miejscach interpretować na nieskończenie wiele sposobów

Więcej takich smaczków znajdziesz w pełnym liście do Premiera (czytaj dalej).

Po trzecie – wyraźnie widać troskę o interesy wybranych grup społecznych

covid interesy grup

Z tekstu ustawy Etap Odpowiedzialności jasno wynika, że pewne grupy są uprzywilejowane a inne spisane na straty. Potem rzuci im się jeszcze betonowe koło ratunkowe i po sprawie.

Spisani na straty

Przykładowo, ustanawia się zakaz prowadzenia:

co oznacza zakaz działalności m.in.:

  • saun i łaźni parowych,
  • solariów,
  • salonów odchudzających,
  • salonów masażu itp.

I teraz z perspektywy zwykłego, zdrowego rozsądku. W czym ekspertom przeszkadza np. solarium? Wchodzisz, dotykasz jednej konkretnej maszyny, opalasz się, wychodzisz, ktoś ją dezynfekuje. W pełni bezpieczne.
Większość usług wymienionych w tym kodzie PKD to działalności 1:1, w których łatwo zachować bezpieczeństwo.

Może się więc pojawić myśl, że Rząd RP ogranicza działalność tych obszarów, które nie są niezbędne do życia. I tu jest niespodzianka…

Nieco uprzywilejowani

A teraz wyobraź sobie kasyno – chmara ludzi, wszyscy dotykają tych samych elementów. Gra się przecież kartami, żetony są w obiegu cały czas. Sporo obsługi, emocje, dyskusje. Okazuje się jednak, że jest to niezbędna nam wszystkim działalność, bowiem ustawa ma specjalny punkt dla tej grupy:

kasyna covid

Nie pójdziesz więc na indywidualny, bezpieczny masaż. Ale do kasyna – zapraszamy. Przy pewnych restrykcjach, ale zawsze.

Królowie życia

I na koniec wiadomo kto. Siła nie do ruszenia.

Nawet Premier RP gdy przemawia do telewidzów to robi to w maseczce. Niektórzy posłowie są wyrzucani z obrad, jak nie chcą przemawiać w maseczce, chociaż są w odległości kilku czy kilkunastu metrów od innych osób.
Ale jest ktoś, kto może przemawiać do innych z dowolnej odległości zupełnie bez żadnej ochrony. Nakaz noszenia maseczki nie dotyczy bowiem:

Ale to oczywiście nie koniec.
Nie możesz się spotkać ze znajomymi w swoim domu.
Nie możesz się wybrać do kina i siedzieć w bezpiecznych odległościach od siebie.
Zapomnij o restauracji.
Sytuacja nie jest zupełnie beznadziejna. Jest bowiem jedno miejsce, gdzie spokojnie możesz się wybrać z kumplami na piwo. Co z tego, że są tam tłumy ludzi:

  • których nie znasz i masz do nich ograniczone zaufanie
  • mówiących cały czas
  • śpiewających – emitujących sporo zarazków

Czyli na świeżym powietrzu jest możliwe zgromadzenie do 5 osób.
Na zewnątrz pod kościołem – no limit. Logiczne.

Pamiętaj, że najbliższa okazja na legalny wieczór ze znajomymi już niedługo – pasterka w tym roku może cieszyć się sporą frekwencją.

List do Premiera

Zebrałem więc te wszystkie merytoryczne spostrzeżenia dotyczące Etapu Odpowiedzialności i przesłałem w liście do przedstawicieli naszego Rządu.

Co będzie dalej? Nie liczę na odpowiedź, ale kto wie. Na pewno dam Ci znać w kolejnym artykule, gdyby coś się pojawiło.
Tymczasem zachęcam Cię również do wyrażenia swojej opinii. Im więcej głosów rozsądku, tym większa szansa, że coś się zmieni. Tak jak kropla drąży skałę…

Poniżej znajdziesz mój list w pełnej formie.

Odpowiedź na konsultacje społeczne

W odpowiedzi na prośbę o konsultacje społeczne w ramach projektu Etap Odpowiedzialności, przesyłam pytania i uwagi.
Osobiście jestem ogromnie zainteresowany analizami i przesłankami, w wyniku których opracowywane są kolejne zapisy w projekcie ustawy. Głęboko wierzę również, że opublikowanie odpowiedzi na tego typu pytania pomoże Państwu zbudować autorytet i przekonać społeczeństwo do przestrzegania wprowadzanych zaleceń.

Na początku zwracam się z prośbą o upublicznianie składów i tematów posiedzeń spotkań eksperckich Rady Medycznej, Gospodarczego Sztabu Kryzysowego i Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, a także z analitykami i legislatorami Kancelarii Premiera i Rządowego Centrum Legislacji.
Na tych spotkaniach zapadają decyzje dotyczące życia i zdrowia obywateli. Według mnie mamy prawo wiedzieć o takich spotkaniach oraz przynajmniej mniej-więcej o wynikach – kto był obecny, jakie wyniki badań przedstawił, kto zaprezentował raporty, modele statystyczne itp.
To wszystko nie powinno być tajne. Powinniśmy wiedzieć kto stoi za tymi decyzjami i mieć możliwość za jakiś czas rozliczyć te osoby. Albo na plus, przyznając wyróżnienia, albo na minus.
A jeżeli nie chcecie Państwo robić tego dla nas, obywateli, to zróbcie to dla siebie. Im więcej rzetelnych informacji i faktów będzie dostępnych, tym Wasza wiarygodność wzrasta. Aktualne pisanie ogólnikami zdecydowanie nie pomaga w tym zakresie.

Bardzo proszę również o doprecyzowanie metod pomiaru. Obecnie na stronie widnieją zapiski o średniej zachorowań np. 19tys. średnio w ciągu 7 dni itp. Oczywistym dla większości obywateli jest, że wartość ta nie jest faktycznie liczbą zachorowań, ale liczbą wykrytych zachorowań i tak powinniśmy ją określać.
Wartość ta jest niemiarodajna i wynika wprost z liczby przeprowadzonych badań. Dużo bardziej przekonywujące byłoby zastosowanie metryk na przykład:
– liczba zachorowań na 1000 wykonanych testów
– liczba zgonów w okresie czasu X (np. tydzień) względem średnich danych z poprzednich lat (rok do roku). Często przecież obecne zgony z powodu COVID zastępują ubiegłoroczne zgodny z powodu grypy czy zapalenia płuc. Dane z GUS są publicznie dostępne, więc to byłby bardzo wiarygodny wskaźnik.

Teraz przechodzę do omawiania projektu rozporządzenia Etapu Odpowiedzialności:

Rozdział 3

§ 10 ustęp 1 punkt 2 b) – proszę o upublicznienie wyników badań potwierdzających, że przeprowadzenie zajęć fitness typu np. aerobik z zachowaniem odpowiednich odległości między ćwiczącymi, powoduje większe zagrożenie zakażeniem niż kontaktowe gry zespołowe uprawiane w ramach zajęć lekcyjnych lub w ramach wydarzeń sportowych.

§ 10 ustęp 1 punkt 3) – proszę o wyjaśnienie dlaczego wykluczona została działalność solarium czy masaży relaksacyjnych, podczas gdy dostępne są np. usługi kosmetyczne. W solarium człowiek ma głównie kontakt z maszyną, którą łatwo zdezynfekować. W przypadku na przykład masaży relaksacyjnych pacjent leży skierowany twarzą w dół, więc kontakt między potencjalnie chorymi osobami jest w zasadzie niemożliwy. We fryzjerstwie czy usługach kosmetycznych ryzyko jest zdecydowanie większe, a jednak te branże zostały dopuszczone do funkcjonowania.

§ 10 ustęp 2 punkt 2) – proszę o uzasadnienie i wyniki badań, według których dwie lub więcej obcych sobie osób podróżujących służbowo zaraża się rzadziej niż dwie osoby, które żyją ze sobą na co dzień i podróżują prywatnie (skoro można podróżować służbowo a nie prywatnie).
W ramach tego punktu proszę również o przekazanie do informacji publicznej informacji o żywotności wirusa na przedmiotach martwych. Jeżeli powiedzmy, wirus utrzymuje się 48 godzin. poza organizmem ludzkim, to wystarczy zachować kwarantannę dla pokoju hotelowego o dokładnie takim czasie, licząc od momentu wysprzątania i ryzyko zakażenia w hotelu sprowadza się do 0%. Zwłaszcza, że obecna technologia umożliwia zameldowanie i wymeldowanie przy użyciu aplikacji mobilnej, bez potrzeby kontaktu z personelem.
Proszę o informację, dlaczego taka koncepcja nie została przyjęta dla branży hotelarskiej.

§ 10 ustęp 12 – proszę o doprecyzowanie „udostępniania zbiorów w formie bezkontaktowej”. O jaki kontakt dokładnie chodzi i jak mogłoby takie bezkontaktowe udostępnianie w bibliotece wyglądać. Czy np. popularne obecnie w bibliotekach „książkomaty” udostępniają zasoby bezkontaktowo?

§ 10 ustęp 14 – wielokrotnie bywałem w kinie w tym roku i często na sali było kilka, góra kilkanaście osób. Zachowane były więc min. 1,5 metrowe odległości a częściej było to 3-5 metrów.
Proszę o podanie badań, według których nawet przy zachowaniu dystansu w kinach (np. co 3-4 miejsca itp.) choroba będzie dalej rozprzestrzeniać się intensywnie.
Proszę też o wyniki porównawcze z obrzędami religijnymi, w których można uczestniczyć zachowując 1,5 metra odległości.
Co jeszcze ważne, w trakcie obrzędów religijnych ludzie mówią i śpiewają, czyli wydobywają z siebie więcej zarazków niż widzowie w kinie. Tym bardziej ciekawią mnie wyniki tych badań.

§ 10 ustęp 15 – w pkt 3) jest błąd językowy. „basenach” nie pasuje formą do całego kontekstu. Powinno być np. „na basenach”.
Proszę o uzasadnienie liczby 150 z pkt 2) Na podstawie jakich obliczeń uzyskano tę wartość?
Proszę też o uzasadnienie, dlaczego osoby pływające w trakcie zawodów są mniej narażone na zarażenie niż pływający rekreacyjnie.

§ 10 ustęp 21 – proszę o merytoryczne uzasadnienie dlaczego kasyna i działalność związana z eksploatacją automatów do gier została dopuszczona w przeciwieństwie do np. solarium, pokojów zagadek, miejsc do tańczenia itp.
Na przykład w solarium klient nie ma prawie w ogóle kontaktu z personelem a sprzęt łatwo można zdezynfekować. W miejscu do tańczenia poszczególne pary mogą być oddalone od siebie o przepisowe 1,5 m albo więcej, przy założeniu że tańczy się tylko z jednym partnerem, z którym przebywa się na co dzień.
W kasynach jest za to częsty kontakt twarzą w twarz, gracze dotykają tych samych żetonów, kart, maszyn. Działalność ta nie wydaje się też krytyczna dla dobrego samopoczucia i zdrowia obywateli, w przeciwieństwie np. do miejsc do tańczenia.
Logicznie ryzyko w kasynach jest dużo wyższe. Bardzo mnie ciekawi uzasadnienie tej decyzji.

§ 11 ustęp 1 – proszę o doprecyzowanie „lub stosować środki do dezynfekcji rąk.” – jak często te środki należy stosować? Czy są jakieś wymagania względem tych środków – co jest środkiem do dezynfekcji a co nie jest według ustawy? Co się stanie, jak ktoś nie zastosuje tego środka?

§ 11 ustęp 3 pkt 1) – „są obowiązani zapewnić rękawiczki jednorazowe lub środki do dezynfekcji rąk” – komu to ma zostać zapewnione? Pracownikom czy każdemu z klientów? Jak często? Tak jak wcześniej – jakie środki konkretnie i w jakiej ilości?

§ 11 ustęp 3 pkt 2) – proszę o wyniki badań potwierdzających, że powyżej 2000m2 powierzchni konieczne jest dezynfekowanie kas raz na godzinę. W jakim stopniu przeprowadzenie tego zabiegu zmniejszyło zachorowalność?

§ 24 ustęp 1 – proszę o doprecyzowanie sytuacji w przypadku innych sposobów przemieszczania się – rowerem, hulajnogą itp.

§ 24 ustęp 5 pkt 3) – w tym punkcie wspomniana jest maseczka, natomiast w § 25 jest dużo więcej elementów – odzież, maska, maseczka, przyłbica albo kask. Proszę o uzasadnienie czym spowodowana jest ta różnica.
Proszę też o doprecyzowanie definicji tych pojęć. Czy ustawa przewiduje precyzyjną definicję maseczki? Czy maseczka musi być wykonana z określonego materiału? Czym jest maska? Itp.

§ 25 ustęp 3 pkt 1) – proszę o uzasadnienie i wyniki potwierdzające, że w samochodzie nie jest możliwe zarażenie. Z tego zapisu wynika, że jadąc w samochodzie nawet z zupełnie obcą osobą nie jest wymagane zakładanie maseczki lub innego elementu ochrony osobistej. Mimo tego, że samochód ma niewielką przestrzeń i zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym zwykle ma również pozamykane okna.
Z drugiej strony, gdy z tą obcą osobą wysiadamy z samochodu, to od razu trzeba założyć maseczkę, chociaż jesteśmy na świeżym powietrzu (o ile nie jesteśmy np. w parku).

§ 25 ustęp 3 pkt 2) – tutaj występuje niespójność z § 24 ustęp 1 pkt 1) a) tzn. część z tych ustaleń się wyklucza. We wspomnianym par. 24 jest określona możliwość zmniejszenia dystansu poniżej 1,5m w przypadku opieki nad dzieckiem do 13 roku życia. Jednak par. 25 wskazuje, że dziecko powyżej 5tego roku i tak ma obowiązek zakrywania ust i nosa, więc wtedy podchodzi to już pod par. 24 ust 1 pkt 1) c)
Skoro dziecko w wieku 5+ musi nosić maseczkę, to zapis § 24 ustęp 1 pkt 1) a) pierwszy fragment powinien zostać zmieniony na „do 5 roku życia” lub w par 25 należy zmienić „do 13 roku życia”.

§ 25 ustęp 3 pkt 7) – proszę o wyniki potwierdzające dlaczego osoba sprawująca kult religijny jest mniej narażona na zakażenie oraz sama mniej zaraża, niezależnie od utrzymywanej odległości od innych osób.
Proszę również o doprecyzowanie w ustawie co oznacza „sprawowanie kultu religijnego” – kiedy można powiedzieć, że ktoś sprawuje kult a kiedy już nie.

§ 25 ustęp 4 – proszę o wyjaśnienie, czy w takim razie zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego nie może udzielić ślubu? Tak jak było do tej pory możliwe.

§ 25 ustęp 5 pkt 3) – proszę o uzasadnienie, dlaczego spożywanie posiłków w pociągu jest dozwolone a nie jest możliwe w autobusie, na statku czy w samolocie.

§ 26 ustęp 1 pkt 1) – proszę o udostępnienie obliczeń, na podstawie których powstał zapis o liczbie 5 uczestników. Dla mnie, ale zapewne też dla innych obywateli będzie to interesujące, dlaczego w tym przypadku pomimo zachowania odległości 1,5m ważna jest konkretna liczba uczestników. Dlaczego już 6ta osoba stanowi istotne zagrożenie?

§ 26 ustęp 1 pkt 2) – tak jak powyżej, proszę o udostępnienie wyliczeń wskazujących, że odległość 100m metrów pomiędzy dwoma zgromadzeniami 5-cio osobowymi jest wystarczającą i niezbędną ochroną.

§ 26 ustęp 8 pkt 1) – proszę o uzasadnienie dlaczego zebranie w obiektach kultu religijnego nie zostało ograniczone do 5 osób. Który z obiektywnych czynników zmniejsza ryzyko zakażenia względem osób spotykających się np. na wolnym powietrzu? (przy zachowaniu 1,5 m odległości i środków ochrony osobistej).

§ 26 ustęp 9 – proszę o doprecyzowanie kto i jak ma informować o limicie? Czy wystarczy statyczna informacja – tablica a czy jest obowiązek zliczania osób przy wejściu i informowaniu o osiągnięciu limitu? Kto jest za to odpowiedzialny? Jakie są konsekwencje w przypadku przekroczenia limitu – kto może to zgłosić, komu i w jaki sposób?

§ 26 ustęp 10 pkt 1) – proszę o uzasadnienie dlaczego organizacje harcerskie mają ograniczenie 1 osoby na 7m2 w przeciwieństwie do wyżej wspominanych spotkań religijnych czy nawet kasyn z par.10 ustęp 21. Jakie badania potwierdziły, że takie zagęszczenie będzie bezpieczne dla tej właśnie grupy osób?

§ 26 ustęp 11 pkt 1) – proszę o definicję spotkania zawodowego. Wcześniej zostały wykluczone konferencje. Jak dla mnie, konferencja jest spotkaniem zawodowym, na którym poruszane są tematy służbowe. Czy w takim razie ten punkt dopuszcza zorganizowanie konferencji?

§ 26 ustęp 11 pkt 2) – tak jak wcześniej, proszę o uzasadnienie liczby 5 w przeciwieństwie do standardowych ograniczeń dystansu lub zagęszczenia osób na m2. Myślę, że nie tylko mnie, ale też innych obywateli zainteresują wyniki potwierdzające, że ryzyko zakażenia podczas spotkania w ciasnej kawalerce w 5 osób jest mniejsze niż w przypadku spotkania w dwupiętrowym domu w grupie 6 osobowej.
Proszę również o doprecyzowanie jak należy rozumieć zapis o liczbie osób wspólnie zamieszkujących. Czy jeżeli zamieszkuje wspólnie 5 osób, to już nikt więcej nie może przyjść na spotkanie? A czy może przyjść dodatkowo 5 osób z zewnątrz, tak aby liczba osób z zewnątrz nie przekroczyła 5?
Czy w tę wartość składają się wszystkie osoby, w tym także dzieci, niezależnie od wieku?


Z góry dziękuję za odpowiedzi i wyjaśnienia.
Z poważaniem,
Artur Guła


Podobne wpisy

Artur GułaArtur Guła, pasjonat tematyki zarządzania i przywództwa z życiową misją dzielenia się wiedzą i doświadczeniami z innymi menedżerami.
Doświadczony lider w projektach IT z różnych dziedzin.
Autor książki Fascynujący świat przywództwa.

2 myśli na “Ustawa antycovidowa i Etap Odpowiedzialności – o co w tym chodzi? (analityczny punkt widzenia)”

    1. Dziękuję za komentarz.
      Firmy padają, zgadzam się. Patrząc na dane GUS, to liczba upadłości nie jest na razie tak bardzo wysoka. Być może to jest jedynie cisza przed burzą.
      Tak czy inaczej, wiele abstrakcyjnych przepisów, które wymieniłem w artykule, doprowadza właśnie firmy do bankructwa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

eighteen − seventeen =